Về nguồn, theo dấu chân Bác...

08/05/2018 11:11:42
...“Để sáng nay con đi giữa đoàn quân/Trong gió biển chan hòa đi theo dấu chân Bác... /Trời Bình Khê trong xanh bát ngát...” giọng hát ngọt ngào, mềm mại của nghệ sỹ Thu Hiền thể hiện ca khúc Miền Trung nhớ bác (Nhạc sỹ Thuận Yến) đã theo chân đoàn Cựu chiến binh Cơ quan BHXH Việt Nam suốt dọc đường hành quân thăm lại chiến trường Nam Trung Bộ - Nơi in dấu những chiến tích lịch sử tiếp theo chiến dịch Tây Nguyên, tiến tới tổng tiến công mùa Xuân năm 1975 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đặc biệt, chuyến đi này những Cựu chiến binh cơ quan BHXH Việt Nam có dịp thăm lại một số địa danh Bác Hồ đã từng sống, làm việc trên đường xuất dương cứu nước, cứu dân.

Về Dục Thanh bồi hồi nhớ Bác

Từ nội thành Sài Gòn, xe lăn bánh theo hướng hầm Thủ Thiêm, đi vào đường cao tốc Long Thành - Dầu Giây thẳng tới Bình Thuận. Đồng chí Phạm Duy Hà, Phó Chánh văn phòng BHXH tỉnh Bình Thuận đưa những người lính cụ Hồ năm xưa thăm Nhà truyền thống lực lượng vũ trang Nhân dân tỉnh.

Tại đây, qua thuyết minh chúng tôi được nghe giới thiệu về mảnh đất, con người Bình Thuận. Trong kháng chiến chống Mỹ, Bình Thuận chia làm hai tỉnh là Bình Thuận và Bình Tuy. Tại thị xã Phan Thiết – tỉnh lỵ Bình Thuận – quân đội ngụy quyền Sài Gòn xây dựng hệ thống cứ điểm quân sự mạnh nằm trong tuyến phòng thủ Phan Rang – Phan Thiết – Xuân Lộc. Sau khi Phan Rang thất thủ, Phan Thiết trở thành chốt chặn quan trọng của chính quyền Sài Gòn từ hướng Đông. Bằng cuộc tiến công thần tốc, táo bạo của quân – dân Bình Thuận, ngày 19/4/1975 thị xã Phan Thiết được giải phóng. Chiến thắng này đã góp phần quan trọng, cùng cả nước làm nên đại thắng mùa Xuân.

Chúng tôi đến thăm Trường Dục Thanh, TP. Phan Thiết. Đây là ngôi trường người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành (tên gọi của Bác Hồ khi đó) đã dừng chân dạy học một thời gian trước khi vào Sài Gòn tìm đường cứu nước. Người con gái miền Trung trong tà áo dài thướt tha nhỏ nhẹ thuyết minh, đưa chúng tôi trở về với quá khứ. Trường Dục Thanh được xây dựng năm 1907 trong khu đất nhà tự của anh em cụ Nguyễn Trọng Lội và Nguyễn Quý Anh, là con của nhà thơ, nhà văn yêu nước Nguyễn Thông (1827 - 1884). Trường mang tên Dục Thanh với ý nghĩa giáo dục thanh niên lòng yêu nước, hưởng ứng truyền bá tư tưởng của phong trào Duy Tân. Theo tư liệu lịch sử, thầy giáo Nguyễn Tất Thành đến ngôi trường Dục Thanh cuối tháng 8, đầu tháng 9/1910. Đây là một trong những điểm dừng chân sau khi Nguyễn Tất Thành rời Trường Quốc học Huế vào Bình Định, Phan Rang, rồi vào xứ Duồng (nay là xã Chí Công, huyện Tuy Phong, Bình Thuận). Trường Dục Thanh khi thầy giáo Nguyễn Tất Thành đến dạy học có khoảng sáu mươi học sinh các lớp tư, ba, nhì, nhất và bảy thầy giáo giảng dạy các môn: Hán văn, Pháp văn, Quốc ngữ… Nguyễn Tất Thành là thầy giáo trẻ nhất (20 tuổi), dạy lớp nhì, chủ yếu là dạy chữ Quốc ngữ và Hán văn... Cùng với dạy học, thầy giáo Nguyễn Tất Thành truyền bá cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước qua từng buổi học. Vào tháng 2/1911, thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã rời Trường Dục Thanh với giấy thông hành tên Văn Ba do các cụ Trần Lệ Chất và Hồ Tá Bang lo giúp để vào Sài Gòn lên tàu vượt đại dương đi tìm đường cứu nước.

Những hiện vật gắn với thời gian lịch sử mà Người dạy học tại Trường Dục Thanh được lưu giữ vẫn còn đây: bộ trường kỷ, chiếc giường ngủ, chiếc án thư, chiếc tủ đứng để tư trang cá nhân, tráp văn thư, nghiên mài mực, ba cái ly nhỏ, một cái khay…

Trong khuôn viên khu di tích Trường Dục Thanh, còn có giếng nước trong được xây bằng gạch nằm bên những vườn cây xanh đầy hoa trái. Trong vườn cây, có cây khế gia đình cụ Nguyễn Thông trồng cách đây hơn một trăm năm. Thời gian dạy học ở Trường Dục Thanh, thầy giáo Nguyễn Tất Thành thường chăm sóc cây khế, nên người dân nơi đây gọi là Cây khế Dục Thanh, Cây khế Bác Hồ… Người dân Bình Thuận lưu truyền rằng, cây khế có hương vị đặc biệt: “Chua nơi đầu lưỡi, nhưng ngọt tận đáy lòng”. Cựu chiến binh Trần Quang Lâm, nguyên Hiệu trưởng Trường Đào tạo Nghiệp vụ BHXH Việt Nam chia sẻ, được tận mắt nhìn thấy những hiện vật của Bác Hồ, được nghe giới thiệu một quãng thời gian hoạt động của Bác, đồng chí bùi ngùi xúc động, tưởng nhớ tới công ơn to lớn, đạo đức cách mạnh trong sáng và cuộc đời hy sinh vì nước vì dân của Người.

 Qua các địa danh một thời oanh liệt

Chia tay BHXH tỉnh Bình Thuận, Đoàn men theo đường ven biển về với Ninh Thuận. Trong cái nắng chói chang, từng đồi cát trắng tinh khôi, trải dài đưa chúng tôi đến Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm. 43 năm trước, nơi đây từng là nơi diễn ra các trận đánh ác liệt của quân ta nhằm đập tan lá chắn tuyến phòng thủ từ xa của chế độ ngụy quyền. Từ ngày 1 đến ngày 3/4, Quân ta lần lượt mở các đợt công kích đánh chiếm các ấp ven đường 11 và sẵn sàng phối hợp với quân chủ lực giải phóng thị xã Phan Rang. Sáng ngày 14, quân ta đã đập tan lá chắn thép ở quận Du Long và đánh chiếm Suối Vang, Suối Đá, Bà Râu. 9 giờ 30 phút ngày 16/4, lá cờ chiến thắng tung bay trên Toà hành chính - cơ quan đầu não ngụy quyền tỉnh Ninh Thuận, đánh dấu quê hương Ninh Thuận hoàn toàn giải phóng.

Ngày thứ ba của hành trình dọc ven biển Nam Trung Bộ, chúng tôi có mặt tại Thành phố biển Nha Trang, Khánh Hòa. Khánh Hòa là tỉnh nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, đồng thời nối liền địa bàn chiến lược Tây Nguyên thông qua Quốc lộ 26.

Vào thời điểm năm 1975, trên chiến trường Khánh Hòa, Ngụy quyền Sài Gòn có trên 58.000 quân gồm, đầy đủ các binh chủng với nhiều loại vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại. Với vị trí quan trọng và lực lượng hùng hậu như vậy, nhưng năm 1975 trước sức tấn công và nổi dậy của quân và dân ta, quân đội và chính quyền Sài Gòn ở Khánh Hòa nhanh chóng tan rã. Trong nắng sớm ban mai, Đoàn Cựu chiến binh cùng đồng nghiệp BHXH tỉnh Khánh Hòa đã đến đặt vòng hoa tưởng nhớ các anh hùng liệt sỹ đang yên nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Hòn Dung, TP. Nha Trang.

Điểm nhấn Vũng Rô

Vượt qua đèo Cả, một bên là núi đá, một bên là biển nước, khung cảnh thật hữu tình. Chúng tôi có mặt tại Vũng Rô xinh đẹp thuộc xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Nơi in dấu của Đoàn tầu Không số - Đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.

Vũng Rô nằm tiếp giáp với biển Đại Lãnh thuộc vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa. Vịnh Vũng Rô có diện tích 1640 ha, được bao bọc bởi 3 dãy núi cao là Đèo Cả, Đá Bia và Hòn Bà. Phía Nam là đảo Hòn Nưa cao hơn 100m, trên đảo có ngọn đèn biển lớn như một pháo đài canh gác vùng biển quê hương. Vũng Rô khoác lên mình tấm áo mới, tươi xanh màu của cuộc sống thanh bình với một khung cảnh thiên nhiên kỳ thú với núi, đảo, vịnh nước biển trong xanh. Ngắm nhìn từ trên cao, Vũng Rô tựa như chiếc gương khổng lồ nằm giữa những dãy núi sừng sững, thuyền bè neo đậu san sát, tạo nên cảnh sắc vừa hùng vĩ, vừa đầy chất thơ. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Vũng Rô, là bến đỗ của những chuyến tàu Không số chở vũ khí thuốc men tiếp tế cho miền Nam. Từ cuối năm 1964 đến năm 1965, Vũng Rô đã tiếp nhận 4 chuyến tàu cập bến an toàn, đưa được hàng ngàn tấn vũ khí đạn dược chi viện cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Trong thời gian chưa đến hai tháng, từ giữa tháng 11/1964 đến đầu tháng 2/1965, Tàu 41 Đoàn 125 Hải quân do thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh và chính trị viên Trần Hoàng Chiếu chỉ huy đã ba lần cập bến Vũng Rô thành công vào các ngày 28/11/1964, 25/12/1964 và 01/2/1965, chi viện hàng trăm tấn vũ khí đạn dược thuốc men cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Riêng chuyến tàu thứ tư cập bến đêm 15/02/1965 không ra kịp trong đêm, sáng hôm sau bị địch phát hiện. Để đảm bảo bí mật, an toàn cho Đường Hồ Chí Minh trên biển, ta đã phải phá hủy con Tàu Không Số cho chìm xuống biển Bãi Chùa.

Ghi nhớ chiến tích của những người lính hải quân năm xưa, Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã viết: “Năm tháng sẽ qua đi, những chiến công anh hùng và sự hy sinh cao cả của các lực lượng mở đường vận tải chiến lược mang tên Bác Hồ kính yêu trên biển Đông, của những con tầu Không số, của quân và dân các bến bãi làm nhiệm vụ chi viện cho cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại, sẽ mãi mãi đi vào lịch sử đấu tranh anh dũng của dân tộc ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, Tổ quốc và nhân dân ta đời đời ghi nhớ công lao của những người đã làm nên kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển”. Đến với di tích lịch sử Vũng Rô - kỳ tích con đường huyền thoại trên biển của lực lượng Hải quân Việt Nam, chúng tôi kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của những người con ưu tú đã không tiếc máu xương vì độc lập tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.

Ấn tượng sâu đậm

Trong chặng cuối của hành trình, đồng chí Phạm Mai, Giám đốc BHXH tỉnh Bình Định đưa chúng tôi về với vùng đất võ Bình Định, thăm Khu đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt. Giữa bát ngát mây trời, tượng đài Hoàng đế Quang Trung sừng sững như nhắc nhớ về thời kỳ lịch sử hào hùng gắn liền với tên tuổi người anh hùng “áo vải” đã làm nên lịch sử oanh liệt đại phá quân Thanh. Giữa “Trời Bình Khê trong xanh bát ngát” với giọng nói truyền cảm của người con gái đất Tây Sơn, tại Di tích Huyện đường Bình Khê, chúng tôi được trở về với lịch sử - nơi cách nay hơn 100 năm (7/1909), Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc được Triều đình Nhà Nguyễn bổ nhiệm chức quan Tri huyện và người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đến thăm cha trên hành trình ra đi tìm đường cứu nước. Dừng chân trên mảnh đất Bình Khê, có dịp suy ngẫm ca từ của bài hát Miền Trung nhớ Bác mới cảm nhận hết công lao trời biển của Bác Hồ kính yêu...

 

 

“Đường miền Trung non xanh nước biếc

Xin hỏi đường nào Bác đã qua đây

Khi Bác tìm đường cứu nước ai hay

 

Trời miền Trung mưa tuôn nắng cháy

Đất quê tôi đưa Bác suốt dặm trường

Để bây giờ đất gọi mãi nhớ thương

 

...Trời Bình Khê xanh trong bát ngát

Lưu luyến một chiều Bác đến thăm Cha

Chia sẻ ngọt lành trước lúc đi xa...”

Một tuần được theo chân các anh - những người lính Cụ Hồ năm xưa về với miền Trung đầy cát trắng và nắng gió, trong lòng tôi dâng trào cảm xúc khó tả. Từ vị cay của ớt, vị mặn mòi của biển, cái nắng như “rang”, giọng nói nằng nặng chân tình đến ánh mắt trầm ngâm, lưu luyến của những người đồng nghiệp tại các địa phương trong các buổi giao lưu. Giữa bao la đất trời cùng nhau ngân vang Hành khúc Cựu chiến binh; Tổ quốc gọi tên mình; Màu hoa đỏ, Người chiến sĩ ấy, Miền Trung nhớ Bác... hòa quyện cùng sóng biển trời mây, non nước..., tạo nên một kết cấu chặt chẽ, thống nhất và nội dung, chủ đề lắng đọng, hàm súc, ý nghĩa sâu sắc khó quên.

Chia tay những người đồng nghiệp tại BHXH Bình Định giữa quảng trường TP. Quy Nhơn, nơi có bức tượng đồng Hai Cha con Nguyễn Sinh Sắc, Nguyễn Tất Thành lưu luyến phút tiễn biệt để vào Sài Gòn rời bến Nhà Rồng xuất dương cứu nước; như nhắc nhở thế hệ hôm nay về đạo lý uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ công ơn người trồng cây. Đồng chí Phạm Đình Thiện, Trung Tâm giám định BHYT và thanh toán đa tuyến Khu vực phía Bắc bồi hồi chia sẻ, đợt này đi dọc chiến trường Nam Trung Bộ là đợt sinh hoạt chính trị rất sâu sắc, bổ ích; những Cựu chiến binh như được tiếp thêm sức mạnh, để ngày mai khi trở về với công tác an sinh xã hội, chúng tôi lại tiếp tục phát huy phẩm chất của “anh bội đội cụ Hồ” luôn đi đầu, phấn đấu không ngừng nghỉ góp sức xây dựng Ngành vững mạnh, phát triển.

TS. Lưu Viết Tĩnh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học BHXH tâm sự, mỗi chuyến hành quân cùng Cựu chiến binh đều để lại trong tôi vô vàn cảm xúc. Mỗi điểm đến đều là hành trình đặc biệt. 7 ngày được sống lại thời quân ngũ, được khoác lên mình bộ quân phục nghiêm trang, 7 ngày được sống trong tình đồng chí, đồng đội, 7 ngày được “ôn cố tri tân” khi trở về cuộc sống và công việc, chúng tôi vẫn sẽ giữ được cốt cách, phẩm chất của người lính cụ Hồ năm xưa./.

Bích Thủy

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam