Việt Nam: 97,9% trong 18 triệu lao động khu vực phi chính thức không có BHXH

14/03/2019 16:59:58
Đây là con số đáng chú ý được đưa ra tại Hội thảo Quốc tế Chia sẻ về lao động phi chính thức ở Việt Nam (International Workshop On Informal Workers In Vietnam) do Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển cộng đồng (GFCD) và Mạng lưới Hành động vì lao động di cư (Mnet) phối hợp tổ chức tại Hà Nội từ 11-13/03/2019.

(Ảnh minh họa)

Theo Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển cộng đồng (GFCD) và Mạng lưới Hành động vì lao động di cư (Mnet), lao động khu vực phi chính thức tại Việt Nam vào khoảng 18 triệu người, chiếm 57,2% trong tổng số lao động cả nước (không bao gồm lao động trong khu vực hộ nông nghiệp). Họ có nhiều đóng góp trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, việc làm ở khu vực phi chính thức tạo cơ hội và sinh kế cho nhiều người lao động, song thu nhập vẫn chưa đáp ứng được mức sống cơ bản do tính chất công việc bất ổn định, thu nhập bấp bênh, điều kiện làm việc thiếu an toàn và khó tiếp cận mạng lưới An sinh xã hội. Thu nhập bình quân hàng tháng của lao động khu vực phi chính thức khoảng 4,4 triệu đồng/tháng, thấp hơn khu vực chính thức 30%; tuy nhiên, 97,9% lao động khu vực này không có BHXH.

Đại diện Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho biết, tại khu vực phi chính thức, lao động nữ tập trung ở những ngành, nghề dễ bị tổn thương như giúp việc gia đình, bán hàng rong, thu gom đồng nát… thường không tham gia các tổ chức xã hội, tổ chức nghề nghiệp và chưa có tổ chức đại diện để hỗ trợ, bảo vệ khi gặp phải vướng mắc trong công việc và cuộc sống. Trong nhiều năm qua, Hội đã và đang tích cực đề xuất nhiều chính sách dành cho lao động nữ bổ sung vào Luật nhằm thiết thực góp phần hỗ trợ lao động nữ tiếp cận các chính sách An sinh xã hội. Các cấp Hội bước đầu xây dựng, duy trì một số mô hình hỗ trợ lao động nữ khu vực phi chính thức như mô hình tiết kiệm giúp nhau tham gia BHYT; mở các lớp đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng cho lao động nữ, lao động di cư để có mức sống bền vững hơn.

Trước đó, vào cuối năm 2018, Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) cùng AFV phối hợp ra mắt 01 nghiên cứu có tên Quyền An sinh xã hội của lao động nữ di cư ở Việt Nam, tập trung tìm hiểu thực trạng tiếp cận các quyền xã hội, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe, nhà ở, An sinh xã hội và trường mẫu giáo cho con cái của lao động nữ di cư. Kết quả cho thấy, lao động di cư có xu hướng nữ hóa, tỷ lệ lao động nữ/tổng số lao động di cư từ 15- 59 tuổi là 52,4%; trong đó, 34,3% gặp khó khăn về việc làm, 42,6% gặp khó khăn về chỗ ở; 97,9% lao động khu vực phi chính thức không có BHXH; 79,1% tổng số lao động di cư đến từ nông thôn; 2/3 lao động di cư không có trình độ chuyên môn; lao động di cư thường làm các công việc giản đơn, thu nhập bình quân khoảng 05 triệu đồng/ tháng; hơn 1/2 lao động di cư đã có gia đình, con cái, trong đó 40% đang sống cùng gia đình, con cái tại nơi đến.

Do lao động di cư nói chung, lao động nữ di cư nói riêng có hiểu biết hạn chế về các quyền và thông tin An sinh xã hội về việc làm, thu nhập, BHXH, trợ giúp xã hội và dịch vụ xã hội cơ bản. Vì thế nên nhiều lao động nữ di cư không biết làm thế nào để tiếp cận các quyền An sinh xã hội hay tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ để tiếp cận các quyền đó tại nơi đến. Do đó, Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) và AFV khuyến nghị, cân tuyên truyền nâng cao nhận thức về quyền An sinh xã hội, ý thức chủ động trong tìm hiểu thông tin của lao động di cư nói chung và lao động nữ di cư nói riêng; tiếp tục phát huy vai trò của các bên liên quan trong việc hỗ trợ bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong tiếp cận các dịch vụ xã hội bình đẳng, đặc biệt là vai trò của chính quyền địa phương nơi có nhiều lao động nữ di cư đến sinh sống, làm việc; tăng cường công tác thống kê về lao động di cư để có dữ liệu nhận diện và quản lý người lao động di cư.

Oanh Nguyễn – Tùng Anh

 

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam