Vứt pin cũ vào thùng rác là vi phạm pháp luật

27/08/2018 14:55:29
Thường đi kèm với các thiết bị điện tử hoặc đồ chơi trẻ em, pin là vật dụng rất phổ biến trong cuộc sống của mỗi gia đình. Tuy nhiên, khi dùng hết nhiên liệu, người Việt thường có thói quen vứt pin cũ vào thùng rác, mà đa phần không lưu tâm đến việc pin các loại nằm trong Danh mục Sản phẩm thải bỏ phải được thu hồi và xử lý theo quy định của pháp luật.

Làm ô nhiễm 500l nước hoặc 1m3 đất trong vòng 50 năm

Không phải ngẫu nhiên mà pin cũ (đã qua sử dụng) bị xếp vào loại rác thải độc hại. Nghiên cứu cho thấy, trong pin thường có các loại kim loại nặng như chì, thủy ngân, kẽm, cadmium, lithium…; trong đó, chỉ tính riêng thủy ngân, lượng thủy ngân có trong một viên pin lớn bằng cúc áo có thể làm ô nhiễm 500l nước hoặc 1m3 đất trong vòng 50 năm. Thủy ngân vô cơ có trong pin (và các phòng thí nghiệm hóa học, một số chất khử trùng...) khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ gây bỏng trực tiếp trên niêm mạc; nếu xâm nhập vào máu, sẽ tích lũy ở thận và não, gây tổn thương vĩnh viễn; bị nhiễm một liều lượng lớn có thể làm mất máu, nước do tiêu chảy, suy thận và tử vong. Vì vậy, nếu xử lý thông thường (vứt vào thùng rác), xử lý cùng với rác thải sinh hoạt bằng phương pháp đem đi chôn hoặc đốt, chất độc của pin sẽ ngấm vào lòng đất, nguồn nước hoặc là làm ô nhiễm không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

Thu hồi và xử lý theo quy định của pháp luật

Ngày 22/05/2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 16/2015/QĐ-TTg quy định về thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ, trong đó nhấn mạnh: Pin thuộc “danh mục sản phẩm thải bỏ và thời điểm thực hiện thu hồi, xử lý được ban hành” tại Phụ lục kèm theo Quyết định. Các sản phẩm thải bỏ nói chung, pin nói riêng, cần được thu hồi thông qua các hình thức: “Nhà sản xuất trực tiếp thực hiện hoặc phối hợp với nhau thực hiện thông qua điểm thu hồi hoặc hệ thống các điểm thu hồi; nhà sản xuất phối hợp hoặc ủy quyền cho đơn vị vận chuyển, xử lý chất thải có chức năng phù hợp thực hiện; đơn vị vận chuyển, xử lý chất thải có chức năng phù hợp trực tiếp thực hiện việc thu hồi theo quy định về quản lý chất thải mà không có sự phối hợp, ủy quyền của nhà sản xuất”; “điểm thu hồi sản phẩm thải bỏ được thực hiện thống nhất theo loại sản phẩm, có thể không phụ thuộc vào nhãn hiệu hoặc nhà sản xuất”.. Về phần người tiêu dùng, có trách nhiệm chuyển giao các sản phẩm thải bỏ theo các hình thức như tự chuyển đến điểm thu hồi; chuyển giao cho tổ chức, cá nhân thu gom để vận chuyển đến các điểm thu hồi sản phẩm thải bỏ; chuyển giao cho các đơn vị vận chuyển, xử lý chất thải có chức năng phù hợp; chuyển lại cho tổ chức, cá nhân sửa chữa, bảo dưỡng, thay thế sản phẩm, tổ chức, cá nhân tiếp nhận phải thực hiện trách nhiệm như chủ nguồn thải theo quy định.

Văn bản gần đây nhất về vấn đề này, Thông tư 34/2017/TT-BTNMT ngày 04/10/2017 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ, trong đó nêu rõ nhà sản xuất sẽ phải thiết lập các điểm thu hồi để tiếp nhận, tập trung, lưu giữ sản phẩm thải bỏ từ người tiêu dùng. Danh sách các điểm thu hồi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật môi trường được công bố trên Cổng Thông tin điện tử của Tổng cục Môi trường (www.vea.gov.vn). Thời gian tối đa lưu giữ sản phẩm thải bỏ tại điểm thu hồi tập trung là 06 tháng, tính từ khi tiếp nhận. Trường hợp phải lưu giữ quá 06 tháng do chưa tìm được chủ xử lý, tái chế chất thải phù hợp để chuyển giao thì phải báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương về chủng loại, số lượng sản phẩm thải bỏ lưu giữ.

Vậy thu hồi và xử lý pin cũ như thế nào?

Các quốc gia phát triển có quy định rất nghiêm ngặt về việc dán nhãn ghi rõ thành phần cấu tạo nên pin, cũng như cách phân loại, bảo quản, thu gom và tái chế sau khi sử dụng. Ví dụ, ở Vương quốc Anh, trước đây người dân vứt pin vào thùng rác, sau đó đơn vị thu gom sẽ sử dụng máy móc rà soát và thu gom. Tuy nhiên, từ năm 2010, Luật về tái chế pin có hiệu lực, Chính phủ đặt thùng rác dành riêng để chứa pin đã qua sử dụng đặt ở nơi công cộng (siêu thị, thư viện, trường học...). Pin sau tái chế được hướng dẫn cụ thể về cách dùng.

Còn tại Việt Nam, hầu hết nhà sản xuất, cơ quan xử lý rác và chất thải... chưa có hướng dẫn hay truyền thông cẩn thận đến người dân về vấn đề này. Vì vậy, theo các chuyên gia, chúng ta cần lưu trữ pin cũ vào hộp nhựa hoặc hũ thủy tinh; bảo quản tạm thời tại chỗ khô ráo, sạch sẽ và xa tầm tay trẻ em; khi gom đến một số lượng nào đó thì mang đến các địa điểm, cơ sở thu gom hoặc tổ chức, cá nhân có chương trình thu gom loại rác thải này... Làm tốt việc này sẽ góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế ô nhiễm đất, nước và không khí.

Tùng Pine (Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam