WHO: 325 triệu người trên thế giới mắc bệnh viêm gan B, C

17/12/2019 15:46:19
Theo một nghiên cứu mới của WHO được công bố trên The Lancet Global Health Magazine, ước tính nếu các Chính phủ đầu tư 06 tỷ USD/năm để “tuyên chiến” với bệnh viêm gan tại 67 quốc gia thu nhập thấp và trung bình sẽ ngăn chặn 4,5 triệu ca tử vong sớm vào năm 2030.

(Ảnh minh họa)

Một số con số đáng chú được nhắc đến trong nghiên cứu của WHO cho thấy, trong giai đoạn 2015-2017, ước tính khoảng 257 triệu người mắc bệnh viêm gan B, 10,5% số này – tương đương 27 triệu người - biết tình trạng nhiễm bệnh của họ trong năm; trong số những người được chẩn đoán, chỉ có 17% (4,5 triệu) được điều trị trong năm biết nhiễm bệnh; trung bình có 1,1 triệu người mắc bệnh viêm gan B mạn tính mới tiến triển, đây là nguyên nhân chính gây ung thư gan. Còn trong 71 triệu người ước tính bị nhiễm viêm gan C mạn tính, 19% (13,1 triệu người) biết tình trạng nhiễm bệnh của họ trong năm, 15% (02 triệu người) được điều trị chữa bệnh trong cùng năm đó; thống kê lại, từ năm 2014 - 2017, có khoảng 05 triệu người đã được điều trị viêm gan C nhưng năm 2017, có 1,75 triệu người mắc bệnh viêm gan C mạn tính mới tiến triển. Để giải quyết cơ bản dứt điểm bệnh viêm gan tại 67 quốc gia thu nhập thấp và trung bình, theo tính toán của WHO, cần 58,7 tỷ USD vào năm 2030 – việc này có ý nghĩa lớn, bởi sẽ giảm 90% ca nhiễm viêm gan mới và giảm tỷ lệ  tử vong tới 65%.

Hiện nay, 80% người mắc bệnh viêm gan không thể tiếp cận được dịch vụ cần thiết để phòng ngừa, kiểm tra và điều trị bệnh. Vì vậy, WHO kêu gọi các Chính phủ tiếp tục các chiến dịch loại bỏ bệnh viêm gan thông qua đầu tư chi phí, ngân sách và tài trợ trong chương trình, kế hoạch bao phủ sức khỏe toàn dân. Theo thống kê, 124/194 quốc gia trên thế giới đang duy trì các chương trình, kế hoạch về phòng, chống bệnh viêm gan, song 40% chương trình, kế hoạch của các quốc gia không có ngân sách dành riêng, mà vẫn trông chờ vào sự hỗ trợ của các tổ chức phi chính phủ. Các chuyên gia khuyến cáo, bằng cách đầu tư vào các xét nghiệm chẩn đoán và thuốc điều trị viêm gan B, C ngay bây giờ, các quốc gia có thể cứu sống, cũng như giảm bớt các chi phí liên quan đến việc chăm sóc lâu dài bệnh xơ gan, ung thư gan do mắc bệnh viêm gan không được điều trị.

Một số quốc gia bước đầu đã có những hành động mạnh mẽ, có thể kể đến Ấn Độ, quốc gia này sẽ cung cấp xét nghiệm và điều trị miễn phí cho bệnh viêm gan B, C  xem như một phần của kế hoạch bao phủ sức khỏe toàn dân. Nhờ vậy, ở Ấn Độ, chi phí điều trị bệnh viêm gan C ít hơn 40 USD/năm và bệnh viêm gan B dưới 30 USD/năm. Tại Pakistan, người bệnh cũng có thể mua thuốc điều trị viêm gan C với giá tương tự; ngoài ra, Chính phủ cung cấp điều trị bệnh cho tất cả người được chẩn đoán mắc bệnh viêm gan C trong vòng 03 năm. Những không phải người bệnh viêm gan nào cũng may mắn như vậy, việc tiếp cận xét nghiệm và điều trị vẫn nằm ngoài tầm với phần lớn trong số 325 triệu người mắc bệnh viêm gan B, C trên thế giới.

Chiến lược Phòng, chống viêm gan toàn cầu của WHO nhằm mục đích giảm 90% các ca nhiễm viêm gan mới và giảm tử vong 65% trong giai đoạn 2016-2030. WHO cũng đã triển khai công cụ trực tuyến (www.hepccalculator.org, www.hepbcalculator.org) để đánh giá hiệu quả chi phí của các chương trình điều trị viêm gan. Trong 05 loại nhiễm viêm gan siêu vi A, B, C, D và E thì hơn 95% trường hợp tử vong do nhiễm viêm gan B, C mạn tính; viêm gan A, E hiếm khi gây đe dọa đến tính mạng còn viêm gan D là một bệnh nhiễm trùng bổ sung xảy ra ở những người bị viêm gan B.

Làm thế nào để phòng ngừa viêm gan?

    Thực hiện ăn chín uống sôi;

    Xác định nguồn gốc máu rõ ràng trước khi truyền máu;

    Không sử dụng chung kim tiêm, các dụng cụ phẫu thuật;

    Hạn chế sử dụng rượu là cách phòng ngừa gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan hiệu quả;

    Sử dụng các biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục;

    Kiểm soát cân nặng;

    Chủng ngừa vaccine (viêm gan A và viêm gan B);

    Sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ hoặc tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Phần lớn các bệnh nhân viêm gan virus cấp sẽ tự khỏi nếu tuân theo các chỉ định, phác đồ điều trị của bác sĩ. Trường hợp viêm gan mãn tính không triệu chứng với nồng độ virus không cao thì không nên sử dụng thuốc điều trị đặc hiệu như thuốc interferon, thuốc ức chế protease, Nucleoside analogue kháng virus, thuốc ức chế polymerase... Bệnh gan do rượu bia vẫn chưa có thuốc điều trị, việc điều trị bệnh chủ yếu là khắc phục các triệu chứng, cần ngừng uống rượu bia và xây dựng chế độ ăn uống giàu vitamin, dưỡng chất. Viêm gan do thuốc cần tham vấn ý kiến bác sĩ và dừng ngay các loại thuốc gây hại kết hợp ăn uống khoa học để phục hồi gan. Trường hợp tổn thương gan nặng, suy gan cấp, nguy hiểm với tính mạng cần phải điều trị phức tạp, thậm chí là ghép gan.

BS Phan Kim (WHO)

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam