WHO: Cuộc chiến của thế giới với “các bệnh nhiệt đới bị lãng quên”

06/11/2018 14:20:02
Hồi năm 2012, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng xây dựng lộ trình để hỗ trợ các quốc gia trên thế giới loại trừ “các bệnh nhiệt đới bị lãng quên”; trong đó, giai đoạn 2012 – 2106, trọng tâm là tuyên chiến với 07 bệnh. Vừa qua, các cơ quan có liên quan đã công bố thông tin về chiến dịch này, cho thấy năm 2017-2018, hơn 01 tỷ người đã được điều trị bằng thuốc và liệu pháp hóa trị.

Hỗ trợ cấp phát thuốc tẩy giun tại Lào Cai (Việt Nam)

Theo WHO, “các bệnh nhiệt đới bị lãng quên” (Neglected Tropical Diseases, NTDs) thường không gây tử vong nhưng gây ra đau đớn, tổn thương và sự kỳ thị trong thời gian dài cho người bệnh. Và “các bệnh nhiệt đới bị lãng quên” mà WHO nhắm đến trong chiến dịch của mình giai đoạn 2012 – 2106 là bệnh phong, bệnh giun chỉ bạch huyết, bệnh sán lá từ thực phẩm, bệnh sán máng, bệnh nhiễm giun sán truyền qua đất, bệnh mắt hột, bệnh ghẻ cóc với mục tiêu để loại trừ gánh nặng của các căn bệnh này thông qua những biện pháp can thiệp được mở rộng và tăng cường giám sát; trong đó, quan trọng nhất là tăng khả năng tiếp cận với thuốc, liệu pháp hóa trị cho người bệnh.

Chiến dịch này được kỳ vọng sẽ loại trừ bệnh giun chỉ bạch huyết (bệnh chân voi) ở 10 quốc gia và vùng lãnh thổ (Samoa thuộc Mỹ, Cambodia, Quần đảo Cook, Quần đảo Marshall, Niue, Tonga, Vanuatu, Việt Nam, Wallis, Futuna và một trong số các quốc gia  Liên bang Micronesia, New Caledonia hoặc Palau); loại trừ bệnh sán máng ở Cambodia, Trung Quốc, Lào; loại trừ bệnh mù do đau mắt hột ở Cambodia, Trung Quốc, Việt Nam; loại trừ bệnh phong ở Kiribati, Quần đảo Marshall, Liên bang Micronesia; loại trừ các ca lâm sàng bệnh ghẻ cóc Vanuatu, New Guinea, Quần đảo Solomon; giảm tỷ lệ mắc bệnh nhiễm giun sán truyền qua đất thông qua việc tẩy giun trên toàn quốc gia đạt tỷ lệ ít nhất 75% số trẻ em tuổi đi học có nguy cơ ở 12 quốc gia, trẻ em trước tuổi đến trường ở 10 quốc gia và phụ nữ tuổi sinh đẻ ở 04 quốc gia; truyên truyền về việc mắc bệnh sán lá từ thực phẩm thông qua hóa trị liệu dự phòng bao phủ cho ít nhất 75% quần thể có nguy cơ tại CHDCND Lào, Hàn Quốc và Việt Nam.

Tới nay, WHO đã phân phối hơn 1,5 tỷ viên thuốc (tẩy giun sán, thuốc kháng sinh thiết yếu...) đến hơn 01 tỷ người, 170 lô hàng dược phẩm quyên góp với tổng trọng lượng 1.889 tấn đến 80 quốc gia trên thế giới. Việc điều phối khối lượng dược phẩm ấn tượng trên được tiến hành rất cẩn trọng, từ khâu lập kế hoạch chi tiết và đưa dự báo, nhằm thu thập kịp thời dữ liệu, ước tính số lượng dược phẩm cần quyên góp cho phù hợp với nhu cầu của người sử dụng ở mỗi quốc gia; đến đảm bảo việc thực hiện chuỗi cung ứng để phân phối và cung ứng thuốc liền mạch tới tận tay mọi đối tượng của dự án. Phương pháp tiếp cận của TCYTTG để khắc phục 17 bệnh nhiệt đới bị lãng quên, đây là những bệnh đang bùng phát mạnh chủ yếu trong nhóm quần thể dân nghèo tại các quốc gia đang phát triển. 05 chiến lược y tế cộng đồng thường được áp dụng bao gồm sử dụng thuốc để phòng ngừa – cung cấp thuốc điều trị với liều duy nhất trên quy mô lớn, thuốc đảm bảo chất lượng, sử dụng một loại thuốc duy nhất hoặc kết hợp nhiều loại thuốc với nhau để điều trị, cung cấp thuốc thường xuyên và miễn phí để ngăn ngừa các bệnh được lựa chọn; tăng cường đổi mới trong quản lý bệnh (kiểm soát thông qua quản lý các ca bệnh khó chẩn đoán, điều trị và trong hầu hết các ca bệnhcó biểu biểu hiện lâm sàng nặng và biến chứng); kiểm soát véc tơ và quản lý hóa chất diệt côn trùng – thận trọng trong quản lý và an toàncủa các loại hóa chất diệt côn trùng sử dụng trong y tế cộng đồng để đạt được mục tiêu trong việc kiểm soát véc-tơ thông qua quản lý véc-tơ phối hợp; nước uống an toàn, dịch vụ vệ sinh môi trường và giáo dục - ưu tiên cải thiện vệ sinh môi trường kết hợp với việc cung cấp các loại thuốc phòng ngừa và giáo dục sức khỏe để duy trì tỷ lệ giảm các bệnh nhiệt đới bị lãng quên; quản lý bệnh lan truyền từ động vật sang người - ứng dụng các công trình khoa học trong thú y và các biện pháp can thiệp để bảo vệ và nâng cao sức khỏe con người.

Hiện các chiến dịch quốc gia đang tăng tốc để đạt đến mục tiêu một số bệnh nhiệt đới bị lãng quên sẽ bị loại trừ. Nhờ vậy, bệnh giun chỉ bạch huyết đã được loại trừ ở Cambodia, Quần đảo Cook, Ai Cập, Maldives, Quần đảo Marshall, Niue, Sri Lanka, Thái Lan, Togo, Tonga và Vanuatu. Bệnh đau mắt hột đã được loại trừ ở Cambodia, Ghana, Cộng hòa Hồi giáo Iran, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Mexico, Morocco, Nepal và Oman. Tại khu vực châu Mỹ, bệnh nấm da đã được loại bỏ ở Colombia, Ecuador, Guatemala và Mexico.

BS.Phan Kim

Viết bình luận

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Tạp chí Bảo Hiểm Xã Hội

Open:

Phone: 0436 281 539

150 Phố Vọng, Thanh Xuân Hà Nội, Việt Nam